Wykład 1 - 27.02.2015

Zobacz poprzedni temat Zobacz następny temat Go down

Wykład 1 - 27.02.2015

Pisanie by Olka on Sob Lut 28, 2015 10:04 pm

Dr hab. Teresa Parczewska
Konsultacje: środa 11:00-13:00, piątek 15:00-17:00, p.23
Zaliczenie końcowe w formie testu + 1/2 pytania otwarte.
Obecność obowiązkowa! Nieobecność – odróbka.
1 nieobecność = 0,5 oceny w dół.


Literatura:
1. Bilewicz-Kuźnia B., Parczewska T., Metoda projektów w edukacji dziecka, Warszawa 2010.
2. Karbowniczek J., Kwaśniewska M., Surma B., Podstawy pedagogiki przedszkolnej z metodyką, Kraków 2011.
3. Karwowska-Struczyk M., Edukacja przedszkolna. W poszukiwaniu innych rozwiązań, Warszawa 2012.
4. Klim-Klimaszewska A., Pedagogika przedszkolna z metodyką, Warszawa 2010.
5. Klus-Stańska D., Konteksty teoretyczne nadawania znaczeń przez dzieci. Wokół pytań o rozumienie pedagogicznego wsparcia, [w:] W. Puślecki (red.), Wspieranie rozwoju dzieci w procesie wczesnej edukacji, Wrocław, 2008.
6. Krauze-Sikorska, Kinga Kuszak, Aktywna edukacja w przedszkolu i szkole, Poznań, 2010.
7. Parczewska T. (red.), Psychopedagogiczne problemy rozwoju i edukacji dziecka, Lublin, 2010.
8. Parczewska T., Bilewicz-Kuźnia B. (red.), Wychowanie przedszkolne w Polsce i na świecie, Lublin 2013.

Zakres tematów:
1. Dziecko i dzieciństwo - przeszłość, teraźniejszość, przyszłość.
2. Znaczenie wychowania przedszkolnego dla rozwoju dziecka.
3. Potrzeby małego dziecka i sposoby ich zaspokajania.
4. Organizacja wychowania przedszkolnego w Polsce - stan, istota, wartość w rozwoju.
5. Edukacja przedszkolna w procesie zmian na tle porównawczym z trendami europejskimi - wyzwania XXI wieku.
6. Kompetencje nauczyciela przedszkola.

Dziecko i dzieciństwo w zmieniającym się świecie – przeszłość i teraźniejszość. A czy przyszłość?

Dzieciństwo nie jest w nas rzeczą, która umiera lub wysusza się, dopełni wszyscy swego cyklu.
Nie jest ono wspomnieniem, lecz najżywotniejszym skarbem, który ciągle wzbogaca nas na przekór nam samym.

Franz Hellens

Kim jest dziecko?
Dziecko – jednostka ludzka w najwcześniejszej fazie jej rozwoju, nadzieja każdego społeczeństwa. (W. Pomykało 1993)
⋄ Dla rodziców dzieckiem jest każdy ich potomek – od noworodka do człowieka dorosłego.
⋄ W potocznym rozumieniu – jednostka ludzka od narodzin do końca wczesnego okresu szkolnego, w Polsce do końca nauczania początkowego.
⋄ W przepisach prawa w Polsce – osoby do 18 roku życia.
Dziecko – każda istota ludzka od poczęcia do osiągnięcia pełnoletniości. (Ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka, Dz. U. 2000)
Dziecko – każda istota ludzka w wieku poniżej osiemnastu lat. (Konwencja o Prawach Dziecka Dz. U. 2000)
Dziecko – człowiek od momentu poczęcia. Jest ono bytem osobowym, jest osobą, która od samego początku swego życia ma nienaruszalną godność osoby i podmiotowość prawną. (Józef Wilk 2003)

Przynależność do grupy dzieci i młodzieży – kryterium biologiczne (wiek)


Czym jest dzieciństwo?
⋄ Stan bycia dzieckiem, nieodnoszący się do indywidualnego dziecka i sugerujący istnienie, odmiennej, oddzielnej i fundamentalnie innej grupy lub kategorii społecznej. (M. J. Kehily 2008)
⋄ Czas i etap rozwoju, wzrastania, dojrzewania, uczenia się ról, terminowania do dorosłości. (B. Smolińska-Theiss 2003)
⋄ Pewne stadium życia, etap rozwoju.
⋄ Przejściowy okres w życiu jednostki.
⋄ Obszar wpływów wiążących dziecko z instytucjami szkolnymi i pozaszkolnymi.
⋄ Los człowieka wpisany w ludzką biografię. (J. Izdebska 2000)

Dwa ujęcia dzieciństwa (B. Smolińska-Theiss 2003)


Dziecko i dzieciństwo w ujęciu historycznym
⋄ Do połowy XV wieku – brak dzieciństwa jako odrębnego etapu w życiu człowieka.
⋄ Wiek XVI – dostrzega się dziecko, brak poprawy jego sytuacji, brak koncepcji dzieciństwa.
⋄ Wiek XVII – prawdopodobny początek systematycznego zainteresowania się dzieckiem i dzieciństwem w dyskursach naukowych.
⋄ Pojawiają się dwa stanowiska wobec dziecka:
- pierwsze – widoczne w środowisku rodzinnym – traktowanie dziecka jak uroczą, wdzięczną zabawkę.
- drugie – widzenie w dzieciach tworów Boga, które powinno się ochraniać i wychowywać. (P. Aries 1995)
⋄ Wiek XVIII stał się punktem zwrotnym w uznaniu dzieciństwa jako okresu z własnymi wyróżniającymi je potrzebami.
Charakterystyczne dla tego czasu są następujące wydarzenia związane z dzieciństwem:
- dostrzeżenie rozwoju człowieka jako szeregu etapów, wśród których dzieciństwo jest potomstwem między niemowlęctwem a dorosłością
- pojawienie się ubranek dla dzieci
- edukacja dzieci
- prawa odróżniające przestępstwo popełnione przez dziecko od popełnionego przez osobę dorosłą
- gry przeznaczone dla dzieci (w połowie XVIII wieku wynaleziono układanki i gry podróżnicze z zastosowaniem kości)
- coraz bardziej troskliwe podejście rodziców do ich potomstwa

Etapy badań na dzieciństwem
→ Pierwszy z nich – łączy się z rozwojem psychologii dziecka. W literaturze niemieckiej określano ten etap jako Kindsein, tj. dziecięctwo.
→ Późniejsze badania nad historią i etnografią dzieciństwa postawiły tezę, że dzieciństwo jest nie tyle tworem natury, ale przede wszystkim rezultatem działania kultury.
→ Przełomowy okres kształtowania się współczesnego dzieciństwa – oświecenie.

Jean-Jacques Rousseau (1632-1704)
Emil, czyli o wychowaniu” (1693)

John Locke (1712-1778)
Myśli o wychowaniu” (1762)



→ Wielu badaczy kultury, cywilizacji zwraca uwagę na krytyczny wiek XIX w podejściu do dziecka i dzieciństwa – zniewolenie dzieciństwa.
→ O losie dzieci, o ich sytuacji rozpisują się wielcy twórcy epoki, a także spadkobiercy Rousseau: H. Pestalozzi, R. Owen, F. Fröbel, M. Montessori, B. Trendowski, J.W. Dawid, J. Piaget, A. Gesell, A.S. Neill, a także pisarze: E. Zola, B. Prus, E. Orzeszkowa, M. Konopnicka, H. Sienkiewicz, P. Chmielowski, A. Dygasiński i inni.
→ Zygmunt Freud i jego dzieło: „Objaśnianie marzeń sennych” oraz John Dewey i książka: „Szkoła i społeczeństwo”, dokonują puenty ewolucji koncepcji dzieciństwa od XVII do XX wieku.
→ W 1900 roku za sprawą Ellen Key i jej książki pt. „Stulecie dziecka” oraz zwolenników tzw. Nowego Wychowania, dziecko i jego rozwój postawione zostaje w centrum zainteresowania.
→ W polskiej pedagogice i publicystyce swoiste poglądy na dziecko, jego rozwój i wychowanie prezentował Janusz Korczak – pisarz, lekarz, pedagog, psycholog, organizator opieki nad dzieckiem, rzecznik jego praw i spraw oraz badacz świata dziecięcego.
→ Wiek XX miał być stuleciem dziecka, wyzwolił dzieci z niewolniczej pracy, biedy i wielu innych plag wczesnego kapitalizmu. Był wiekiem z jednej strony bogatego proklamowania praw dziecka i ochrony jego godności ale z drugiej – rzeczywistość minionego wieku okazała się wobec dzieci okrutna i nieludzka.
→ Lata 80 XX wieku – eksplozja badań nad historią dzieciństwa, nad dzieciństwem w różnych kulturach i społeczeństwach. Dominuje w nich widzenie dzieciństwa w perspektywie charakterystycznych dla niego przestrzeni społecznych:
- rodzina
- kultura dziecięca obejmująca kontakty dziecka z telewizją, kinem, grami komputerowymi.

Współczesne obrazy dziecka i dzieciństwa


avatar
Olka
Student

Posts : 23
Reputation : 1
Join date : 10/01/2015
Age : 23

Powrót do góry Go down

Zobacz poprzedni temat Zobacz następny temat Powrót do góry


 
Permissions in this forum:
Nie możesz odpowiadać w tematach